.png "لوگو")
تاریخ انتشار: 7 بهمن 1404
تعداد بازدید: 3 نفر
خیلی ها با دیدن درآمد بالا، فرصت های شغلی گسترده و امکان دورکاری به یادگیری برنامه نویسی علاقهمند میشوند، اما خیلی زود با یک سؤال اساسی روبهرو میشوند: برنامه نویسی را از کجا شروع کنیم؟
حقیقت این است که دنیای برنامه نویسی پر از زبان ها، ابزارها و مسیرهای مختلف است و اگر بدون نقشه راه وارد آن شوید، احتمال سردرگمی و دلسرد شدن زیاد است. انتخاب زبان اشتباه، دیدن آموزش های پراکنده یا نداشتن هدف مشخص از رایج ترین دلایلی هستند که باعث میشوند افراد در همان ابتدای مسیر آموزش برنامه نویسی درجا بزنند.
در این مقاله وب وان قرار است بهصورت قدم به قدم و کاملاً ساده بررسی کنیم که برای شروع برنامه نویسی دقیقاً چه چیزهایی لازم است، از انتخاب شاخه و زبان مناسب گرفته تا منابع یادگیری و اشتباهاتی که باید از آن ها دوری کنید و همین طور چقدر طول میکشد تا برنامه نویسی را یاد بگیریم؟
برنامه نویسی به زبان ساده یعنی دادن دستور به کامپیوتر برای انجام یک کار مشخص. این دستورها به زبانی نوشته می شوند که کامپیوتر بتواند آن ها را بفهمد و اجرا کند؛ به این زبان ها، زبان های برنامهنویسی گفته میشود. اگر بخواهیم ساده تر بگوییم، برنامه نویسی شبیه نوشتن یک دستورالعمل مرحله به مرحله است؛ درست مثل یک دستور پخت غذا. در مثال پخت کیک هویج ما برنامه نویسی را توضیح میدهیم:
.webp)
کامپیوتر هم بدون فکر شخصی، دقیقاً همان دستورات را اجرا میکند.
در عمل، برنامه نویسی باعث میشود نرمافزارها و ابزارهایی ساخته شوند که هر روز با آنها سر و کار داریم؛ مثل:
برنامه نویس هم کسی است که با استفاده از منطق و زبان های برنامه نویسی، این سیستم ها را طراحی و پیاده سازی میکند تا مشکلات واقعی را حل کند یا کارها سریع تر و دقیق تر انجام شوند.
خیلی از افراد فکر میکنند که برای اینکه برنامه نویس باشی باید دانش خیلی عمیقی از ریاضی یا کامپیوتر داشته باشی در حالی که اینطور نیست. اما داشتن چند پیش نیاز مهم میتواند مسیر یادگیری را بسیار ساده تر و اصولی تر کند. مهم ترین پیش نیازهای شروع برنامه نویسی عبارتاند از:
مهمترین پیش نیاز برنامه نویسی نه ریاضی است و نه کامپیوتر قوی، بلکه علاقه و استمرار است. Programming مهارتی است که با تمرین مداوم یاد گرفته میشود و در مسیر یادگیری آن، خطا و آزمون و خطا کاملاً طبیعی است.
برنامه نویسی یعنی شکستن یک مسئله بزرگ به چند مسئله کوچک تر و حل آن ها به صورت مرحله به مرحله. اگر بتوانید مسائل را تحلیل کنید و برای آنها راه حل منطقی پیدا کنید، یادگیری برنامهنویسی برایتان بسیار ساده خواهد بود.
لازم نیست حرفهای باشید، اما باید کارهای پایهای مثل:
بیشتر منابع آموزشی، خطاها و مستندات برنامه نویسی به زبان انگلیسی هستند. دانستن انگلیسی در حد خواندن و درک متون ساده کاملاً کافی است و با ادامه مسیر، خود به خود تقویت میشود.
برای شروع برنامه نویسی، ریاضی قوی لازم نیست. در اکثر شاخه ها مثل برنامه نویسی وب یا اپلیکیشن، ریاضی در حد پایه کافی است. فقط در حوزه هایی مثل هوش مصنوعی، علم داده یا بازی سازی پیشرفته، ریاضی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
قبل از شروع، بهتر است بدانید برنامه نویسی را برای چه هدفی یاد میگیرید:
.webp)
برای شروع فقط به این موارد نیاز دارید:
قبل از اینکه بدانید برنامه نویسی را از کجا شروع کنیم، باید این سوال را از خودتان بپرسید که اصلا به کدام شاخه آن علاقه مندید؟ برنامه نویسی حوزه های متفاوتی دارد مثلا طراحی سایت، طراحی اپلیکیشن، هوش مصنوعی، ساخت بازی، برنامه نویسی موبایل و دسکتاپ. اول باید علاقه خود را بشناسید و سپس برای آموزش آن اقدام کنید.
| شاخه برنامه نویسی | توضیح کوتاه | زبان های برنامه نویسی برای شروع | مناسب چه افرادی است؟ | بازار کار |
| برنامه نویسی وب | ساخت وب سایت و وب اپلیکیشن | HTML، CSS، JavaScript، Python | افرادی که میخواهند سریع وارد بازار کار شوند | بسیار خوب |
| برنامه نویسی فرانت اند | طراحی ظاهر و رابط کاربری سایت | HTML، CSS، JavaScript | علاقهمندان به طراحی و کارهای بصری | بسیار خوب |
| برنامه نویسی بک اند | منطق، دیتابیس و پردازش اطلاعات | Python، PHP، Java، Node.js | افرادی که به منطق و ساختار علاقه دارند | بسیار خوب |
| برنامه نویسی موبایل | ساخت اپلیکیشن موبایل | Kotlin، Swift، Flutter | علاقه مندان به اپلیکیشن سازی | خوب |
| برنامه نویسی بازی | توسعه بازی های کامپیوتری و موبایل | C#، C++ | افراد خلاق و علاقه مند به بازی | متوسط |
| هوش مصنوعی و داده | تحلیل داده و سیستم های هوشمند | پایتون | علاقه مندان به تحلیل و آمار | رو به رشد |
| برنامه نویسی دسکتاپ | نرم افزارهای قابل نصب روی سیستم | C#، Java، Python | پروژه های سازمانی و نرم افزارهای اداری | متوسط |
زبان های برنامه نویسی در دستورالعمل ها باهم فرق میکنند اما وجه اشتراک همه آنها تحلیل، منطق و قدرت حل مسائل است یعنی اگر شما الگوریتم را به خوبی یاد بگیرید و بتوانید مسائل را تحلیل کنید و راه حل بیاید فرقی نمی کند چه زبان برنامه نویسی را بلد باشید چون یاد گرفتن دستورها نهایت ۱ یا ۲ هته زمان شما را خواهد گرفت. چیزی که بهترین زبان های برنامه نویسی را از هم متمایز میکند کاربردهای آنهاست. برای شروع برنامه نویسی ما پیشنهاد میکنیم که با HTML /CSS شروع کنید و اگر به زبان های بک اند علاقه مند هستید، پایتون انتخاب بسیار خوبی است.
.webp)
اگر هنوز نمی دانید چه شاخه ای را انتخاب کنید، برای ۹۰٪ افراد بهترین نقطه شروع این است:
👉 برنامه نویسی وب با HTML + CSS + JavaScript
چرا؟
1️⃣ HTML و CSS (حداکثر ۲ هفته)
منبع پیشنهادی:
چی یاد بگیری؟
تمرین عملی:
.webp)
2️⃣ JavaScript پایه (۳ تا ۴ هفته)
منابع دقیق:
چی یاد بگیری؟
تمرین عملی:
بدون این ها جلو نمیروی:
این سایت ها را بوکمارک کن:
اگر درست پیش رفته باشی:
مسیر برنامه نویسی موبایل:
در ادامه یک فهرست کاملاً کاربردی از منابع یادگیری برنامه نویسی برای کسانی که اول مسیر هستند ارائه میدهیم، منابعی که واقعی، عملی و قابل استفادهی مستقیم هستند
.webp)
📌 بزرگ ترین مجموعه آموزش کدنویسی آنلاین، کاملاً رایگان
📌 شامل مسیرهای یادگیری از HTML/CSS تا JavaScript و Python و دیتا استراکچر و الگوریتم ها
📌 پروژه محور و مناسب برای ساخت نمونه کار
🌐 آدرس سایت: curriculum.freecodecamp.org
📌 یکی از محبوب ترین پلتفرم های تعاملی برای مبتدی ها
📌 درس ها به صورت مستقیم داخل مرورگر اجرا میشن
📌 بخش های رایگان و بخش “Pro” با تمرین های بیشتر دارد
🌐آدرس سایت: codecademy.com
📌 تمرین محور: کلی تمرین واقعی برای بیش از ۷۰ زبان برنامه نویسی
📌 امکان دریافت بازخورد از منتور (داوطلب)
🌐 آدرس سایت: exercism.org
📌 مخصوص توسعه وب و کاملاً رایگان
📌 مسیر کامل از پایه HTML/CSS تا بکاند (Ruby on Rails، JavaScript)
🌐 theodinproject.comآدرس وبسایت
📌 آموزش تعاملی جاوا اسکریپت، HTML/CSS
📌 درس ها همراه با ابزار اجرای کد داخل مرورگر
🌐 khanacademy.org/computing
📌 آرشیو بزرگ منابع رایگان فارسی/انگلیسی برای یادگیری پایتون، JavaScript، C# و …
📌 شامل دوره، کتاب و تمرین
🌐 github.com/barnamenevisi/free-resources
منابع زیر بهخصوص برای افراد تازه کار فوق العادهاند:
اینجا دقیقا جایی است که ۸۰ درصد داوطلبان برنامه نویسی خراب میکنند. اینکه چندین دوره ببینید اما تمرین عملی نکنید، با آموزش ندیدن هیچ فرقی ندارد. پس اگر به دنبال آموزش اصولی برنامه نویسی هستید که پروژه محور باشد نه فقط آموزش محور طبق برنامه زیر عمل کنید:
اگر بعد از هر بخش آموزشی یک چیز قابل اجرا نساختید، یعنی تمرین نکردید.
❌ تمرین غلط:
✅ تمرین درست:
.webp)
هر چیزی که یاد می گیرید را این طوری تمرین کنید:
مثال واقعی:
تمرین های درست = تمرین هایی که شبیه دنیای واقعی اند.
منابع تمرین واقعی:
❌ تمرین بد:
اگر تمرینی راحت بود، یعنی تمرین نیست.
تمرین اصولی:
📌 این یک قانونه: اگر تمرین اذیتت نمی کنه، رشد هم نمیکنی.
تمرین اصولی یعنی بلد باشی درست سرچ کنی.
بهجای کد ToDo List جاوا اسکریپت
بزن:
javascript add item to array on button click
javascript event listener example
📌 StackOverflow، MDN و GitHub بخشی از تمرین اند.
از روز اول تمرین هایت را بریز روی GitHub.
حتی اگر:
این تمرین ها مهماند:
.webp)
یک پروژه را چند بار بهتر کن.
مثال:
اگر نتونی کدت رو توضیح بدی، یعنی نفهمیدی.
تمرین طلایی:
اگر مقدمات را بلدی ولی هنوز شاخه ات را قطعی نکردی، الان وقت انتخاب نهایی است. یادگیری چند زبان برنامه نویسی به طور همزمان اشتباه محض است. فقط یک مسیر را تا حد قابل ارائه جلو ببر.
انتخاب های منطقی بعد از مقدمات:
دیگه وقت تمرین های ساختگی تمومه. باید پروژه هایی بسازی که شبیه پروژه واقعی اند. حالا چه پروژه ای خوب و واقعیه؟ اگر بشه پروژه رو به کارفرما نشان داد، پروژه خوبه.
مثال پروژه های درست:
الان دیگه Git ابزار اصلی شماست، نه چیز جانبی. حداقل هایی که باید بلد باشی:
بعد از مقدمات، دیگر آموزش ویدئویی کافی نیست.
تمرین عملی:
📌 برنامه نویس متوسط آموزش میبیند
📌 برنامه نویس حرفهای مستند میخواند
اگر هنوز نمی دانی مشکل فریم ورک چیست، زود است. اگر با JS یا پایتون خام نتوانستی پروژه را جلو ببری، آن وقت فریمورک لازم میشود.
مثال:
حداقل یک پروژه باید داشته باشی که:
این را فراموش نکنید که یک پروژه واقعی از ۱- تا دوره آموزشی بهتر است.
راه های واقعی:
بعد از هر پروژه از خودت بپرس:
بعدش:
دقیقاً همان ها را عمیق تر بخون
.webp)
میدانیم که در جواب این سوال دوست ندارید که بگوییم بستگی داره اما واقعا بستگی داره! اول یک حقیقت مهم را بگوییم. آموزش برنامه نویسی چیزی نیست که «تمام شود» اما رسیدن به سطح کاربردی و قابل استفاده کاملاً زمان دار است.
پس ما زمان را این طور تعریف میکنیم:
چقدر طول میکشد به جایی برسیم که بتوانیم پروژه واقعی انجام دهیم یا وارد بازار کار شویم؟
سناریو ۱: رسیدن به سطح «بلدم و می فهمم»
اگر روزی ۲ تا ۳ ساعت تمرین واقعی داشته باشی:
⏱ ۲ تا ۳ ماه
📌 این مرحله: هنوز برنامه نویس نیستی، ولی گم هم نیستی.
سناریو ۲: رسیدن به سطح «میتوانم پروژه بسازم»
با تمرین مستمر و پروژه محور:
⏱ ۴ تا ۶ ماه
📌 اینجاست که خیلی ها اولین پروژه فریلنس یا همکاری کوچک میگیرند.
سناریو ۳: رسیدن به سطح «قابل استخدام / درآمدزا»
اگر مسیرت درست بوده باشد نه پراکنده:
⏱ ۹ تا ۱۲ ماه
📌 این مرحله یعنی: «میشود رویت حساب کرد».
چرا بعضی ها ۲ سال میخوانند و جلو نمی روند؟
به این دلایل:
.webp)
بیشتر آدم ها نه بهخاطر سخت بودن برنامه نویسی، بلکه بهخاطر روش غلط یادگیری شکست میخورند. اشتباهاتی که ۸۰ درصد افراد در مسیر یادگیری برنامه نویسی مرتکب می شوند موارد زیر هستند:
📌 نشانه اش:
میفهمی مدرس چی میگه، ولی نمیتونی خودت بنویسی.
HTML، JavaScript، Python، React، Flutter… همه با هم.
نتیجه؟
📌 قانون طلایی:
یک زبان، یک مسیر، حداقل چند ماه.
خیلی ها می گویند:
«بذار کامل یاد بگیرم، بعد پروژه میزنم»
این «بعداً» هیچ وقت نمیآید.
📌 پروژه باید:
کدی که نفهمیدی:
📌 تمرین درست:
بعضی ها با اولین ارور:
در حالی که:
ارور یعنی دقیقاً داری یاد میگیری.
دو سر طیف اشتباه اند:
📌 تعادل درست:
منطق پایه + پروژه واقعی
دیدن گیت هاب یا رزومه آدم های ۵ ساله و گفتن «من هیچ چی نیستم»
📌 مقایسه درست:
امروزِ خودت ← با ۳ ماه پیش خودت.
برنامه نویسی مهارت انباشتی است. پیشرفت ناگهانی ندارد، ولی ترک کردن ناگهانی دارد.
📌 کسی جلو میافتد که:
بعضی ها منتظرند:
در حالی که دنیای واقعی یعنی:
بعد از ماه ها یادگیری:
📌 برنامه نویسی بدون خروجی = یادگیری ناقص.
.webp)
شروع برنامه نویسی بیش از آن که به استعداد یا ابزار خاصی وابسته باشد، به انتخاب مسیر درست و روش تمرین صحیح بستگی دارد. تجربه نشان می دهد اغلب افرادی که در این مسیر دلسرد میشوند، نه به خاطر سخت بودن برنامه نویسی، بلکه به دلیل آموزش پراکنده، تمرین نکردن و نداشتن خروجی واقعی متوقف میشوند.
اگر بخواهیم خلاصه و کاربردی جمعبندی کنیم که برنامه نویسی را از کجا شروع کنیم، باید آن را از یک شاخه مشخص شروع کرد، از منابع معتبر و پروژه محور یاد گرفت، همزمان کدنویسی واقعی انجام داد و از اشتباه کردن نترسید. ساخت پروژه، خواندن مستندات و کار با ابزارهایی مثل GitHub، همان چیزهایی هستند که شما را از یک «یادگیرنده» به یک «برنامه نویس واقعی» تبدیل میکنند.
در نهایت، برنامه نویسی مسیری کوتاه و سریع نیست، اما اگر اصولی پیش بروید، کاملاً قابل دسترس است.
مقالات مرتبط
نظری یافت نشد