تکنیک های بهینه سازی تصاویر سایت (بهترین فرمت ها، ابعاد و روش های کاهش حجم)

در طراحی سایت و درج محتوا در آن از تصاویر و عکس هایی استفاده می شود. انتخاب این عکس ها و همچنین ویژگی های گرافیکی این عکس ها تاثیر زیادی در سرعت و کیفیت وب سایت شما خواهد داشت. بهینه‌ سازی تصاویر، فراتر از کاهش حجم فایل است؛ این فرآیند شامل انتخاب فرمت مناسب، تغییر اندازه استاندارد، فشرده‌ سازی هوشمند و رعایت استانداردهای شبکه‌ های اجتماعی می‌ شود. سایت‌ هایی که تصاویرشان بهینه شده است، سریع‌ تر لود می‌شوند، رتبه بالاتری در گوگل دارند و تجربه‌ای لذت‌بخش برای کاربران ارائه می‌دهند.

در این مقاله، شما را با روش‌ ها و ابزارهای عملی بهینه‌ سازی تصاویر آشنا می‌کنیم؛ از انتخاب فرمت و ابعاد مناسب تا افزونه‌ ها و تکنیک‌ های پیشرفته که باعث می‌شوند سایت شما هم زیبا و هم سریع باشد. حتی اگر تازه‌ کار باشید، با نکات این مقاله می‌توانید تصاویر سایتتان را به یک نقطه قوت واقعی تبدیل کنید.

بهینه سازی تصاویر یعنی چه؟

بهینه‌ سازی تصاویر یعنی حجم، ابعاد و فرمت تصاویر سایت طوری تنظیم می‌شوند که کیفیت تصویر حفظ شود اما سرعت بارگذاری صفحه افزایش یابد. این کار علاوه بر تأثیر مستقیم بر تجربه کاربری، نقش مهمی در سئو سایت و رتبه‌ بندی گوگل دارد.

دلایل اهمیت بهینه‌ سازی تصاویر عبارت‌اند از:

• افزایش سرعت سایت: تصاویر سنگین باعث طولانی شدن زمان بارگذاری صفحات می‌شوند. صفحات سریع‌ تر تجربه کاربری بهتری ایجاد کرده و نرخ پرش را کاهش می‌دهند.
• بهبود سئو و رتبه‌ بندی گوگل: گوگل سرعت صفحات را به عنوان یکی از فاکتورهای مهم رتبه‌ بندی در نظر می‌گیرد. تصاویر بهینه‌ شده باعث کاهش زمان لود و افزایش رتبه سایت می‌شوند.
• صرفه‌ جویی در پهنای باند و فضای میزبانی: کاهش حجم عکس و ویدیوها باعث کاهش مصرف منابع سرور و کاهش هزینه‌ ها می‌شود.
• تجربه کاربری بهتر در موبایل و دستگاه‌ های مختلف: تصاویر بهینه، بارگذاری سریع‌ تر روی موبایل و تبلت را ممکن می‌کنند و کاربر را از انتظار طولانی خلاص می‌کنند.
• افزایش قابلیت دسترسی و اشتراک‌ گذاری: استفاده ازمتن ALT (متن جایگزین) مناسب و فرمت‌ های استاندارد، تصاویر سایت را برای موتورهای جستجو و شبکه‌ های اجتماعی قابل خواندن می‌کند.

به طور خلاصه، بهینه‌ سازی تصاویر هم برای کاربر و هم برای موتورهای جستجو ضروری است و بخشی جدایی‌ ناپذیر از استراتژی سئو و تجربه کاربری سایت محسوب می‌شود.

1. توضیحات مربوط به تصاویر

در توضیحات یک عکس 3 مطلب وجود دارد که باید به آن ها توجه داشت. نام عکس،متن جایگزین و متن عنوان.

نام عکس شما که موضوعی واضح است. موتورهای جستجو مانند گوگل به نام تصویر شما اهمیت می دهند بنابراین بهتر آن است که نام تصویر شما با موضوعی که تصویر در آن قرار داده می شود یکی باشد،‌ مثلا اگر از یک گوشی سامسونگ S25 اولترا عکس گذاشته اید بهتر است نام آن عکس "گوشی موبایل سامسونگ S24 اولترا" باشد.

متن جایگزین که از آن به عنوان alt tag نیز یاد می شود، مطلبی است در مورد عکس، توضیحاتی که به آن مربوط می شود و وقتی به خاطر قطعی اینترنت یا هر دلیل دیگری، عکس لود نشد،‌این متن به کاربر نشان داده می شود پس متن ALT تصویر باید توصیف عکس باشد تا کاربر با خواندن آن متوجه محتوای تصویر بشود.

در نهایت متن عنوان تصویر شما قرار دارد. تگ تایتل بخشی است که در صورتی که شما تصویر خود به لینک یا آدرسی مرتبط کرده باشید آن را مشخص می کند. بهتر است توضیحات این قسمت با توضیحات alt tag تفاوت داشته باشد. اهمیت این بخش به اندازه title tag نمی باشد.

انواع مختلف فرمت های عکس و کاربردهای آنها

انتخاب فرمت مناسب برای تصاویر سایت اهمیت زیادی دارد، چون نه‌ تنها کیفیت تصویر را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه روی سرعت بارگذاری صفحه و سئو هم تأثیر مستقیم دارد. گوگل خودش توصیه کرده که برای عکس های داخل وب سایت از فرمت webp یا avif استفاده کنید چون خیلی سبک هستند. حالا در ادامه انواع فرمت های عکس ها را به همراه کاربردهای آنها معرفی میکنیم:

1. JPEG (یا JPG)

• ویژگی‌ ها: فشرده‌ سازی با کیفیت قابل قبول و حجم پایین؛ مناسب برای عکس‌ ها و تصاویر با رنگ‌ های متنوع.
• کاربرد: تصاویر محصول، عکس‌ های واقعی، تصاویر وبلاگی.
• نکته: فشرده‌ سازی بالا باعث کاهش جزئیات می‌شود، بنابراین باید تعادل بین حجم و کیفیت رعایت شود.

2. PNG

• ویژگی‌ ها: پشتیبانی از پس‌ زمینه شفاف و کیفیت بالا بدون افت جزئیات.
• کاربرد: لوگوها، آیکون‌ ها، تصاویر با پس‌ زمینه شفاف یا متن داخل تصویر.
• نکته: حجم فایل معمولاً بیشتر از JPEG است؛ برای تصاویر بزرگ مناسب نیست.

3. WebP

• ویژگی‌ ها: فرمت مدرن با فشرده‌ سازی بسیار بهتر نسبت به JPEG و PNG، کیفیت بالا و حجم کمتر.
• کاربرد: اکثر تصاویر وب، مخصوصاً تصاویر محصول و عکس‌ های وبلاگی که نیاز به سرعت لود بالا دارند.
• نکته: اکثر مرورگرهای مدرن پشتیبانی می‌کنند، اما باید fallback برای مرورگرهای قدیمی در نظر گرفته شود.

4. AVIF

• ویژگی‌ ها: یک فرمت جدید با فشرده‌ سازی بسیار بالا و کیفیت بهتر از WebP و JPEG.
• کاربرد: تصاویر اصلی سایت با حجم کم، مخصوصاً برای موبایل و صفحات با سرعت بالا.
• نکته: هنوز پشتیبانی در همه مرورگرها کامل نیست، بنابراین استفاده ترکیبی با WebP توصیه می‌شود.

5. GIF

• ویژگی‌ ها: تصاویر متحرک با پشتیبانی محدود از رنگ (256 رنگ).
• کاربرد: انیمیشن‌ های کوتاه و آیکون‌ های متحرک.
• نکته: حجم فایل می‌تواند بالا باشد؛ برای تصاویر ثابت مناسب نیست.

جدول مقایسه سریع فرمت های عکس

فرمت عکس	کاربرد
WebP یا JPEG	عکس‌ های واقعی و محصول
PNG	لوگو و آیکون
GIF	اینمیشن های کوتاه
AVIF	تصاویر با کیفیت بالا و حجم کم

تکنیک‌ های کاهش حجم تصاویر بدون افت کیفیت

حجم تصاویر کم باشد برای سئو سایت مهم است اما نباید کاهش حجم را فدای کیفیت تصویر بکنید مخصوصا تصاویر محصولات و مقالات سایت. تجربه نشان داده که کاربران با عکس های بی کیفیت اصلا ارتباط خوبی برقرار نمی کنند پس باید حجم تصاویر را طوری کاهش دهید تا به کیفیت عکس آسیبی وارد نشوید.

فشرده‌ سازی تصاویر

ما به دو صورت می توانیم عکس ها را فشرده کنیم:

• Lossless Compression (بدون افت کیفیت): حجم تصویر کاهش می‌یابد، اما کیفیت آن تغییر نمی‌کند. مناسب برای تصاویر با جزئیات دقیق، مثل لوگو و نمودار.
• Lossy Compression (با حداقل افت کیفیت): حجم تصویر به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد و تغییرات کیفیت تقریباً نامحسوس است. برای عکس‌ های محصول یا تصاویر وبلاگی مناسب است.

تغییر ابعاد تصویر

• تصاویر با سایز بزرگ‌ تر از نیاز واقعی سایت باعث افزایش حجم و کندی بارگذاری می‌شوند.
• تغییر اندازه تصویر بر اساس ابعاد نمایش در صفحه وب می‌تواند حجم را به شدت کاهش دهد.
• تصاویر ریسپانسیو: برای موبایل، تبلت و دسکتاپ باید نسخه‌های مختلف با اندازه مناسب ارائه شود.

استفاده از فرمت مناسب

• انتخاب فرمت‌ های مدرن مانند WebP و AVIF می‌تواند حجم تصویر را تا ۳۰–۷۰٪ کاهش دهد بدون کاهش کیفیت قابل مشاهده.
• استفاده از فرمت نامناسب (مثل PNG برای عکس‌ ها) باعث افزایش حجم غیر ضروری می‌شود.

ابزارهای بهینه‌ سازی تصاویر

• سایت های آنلاین: TinyPNG، CompressJPEG، Squoosh
• نرم‌ افزارها: Photoshop (با گزینه Save for Web)، ImageOptim، RIOT
• افزونه‌های CMS: Smush و ShortPixel برای وردپرس

حذف داده‌های غیرضروری (Metadata)

بسیاری از تصاویر شامل اطلاعات EXIF مثل تاریخ، موقعیت و تنظیمات دوربین هستند. حذف این اطلاعات حجم فایل را کاهش می‌دهد بدون اینکه کیفیت تصویر تغییر کند.

استفاده از تکنیک Lazy Loading

LAZY LOADING یعنی تصاویر تنها زمانی بارگذاری می‌شوند که کاربر به آن‌ها برسد و از قبل آلود نمی شوند در نتیجه زمان لود اولیه صفحه سریع تر می شود.

با رعایت این تکنیک‌ ها، می‌توان حجم تصاویر را تا ۵۰–۸۰٪ کاهش داد بدون اینکه کیفیت به طور محسوس افت کند، که باعث افزایش سرعت سایت، بهبود سئو و رضایت کاربران می‌شود.

اندازه تصاویر برای وب سایت باید چقدر باشد؟

انتخاب اندازه و ابعاد مناسب برای تصاویر سایت، یکی از مهم‌ ترین مراحل بهینه‌ سازی است. حتی تصاویر با کیفیت بالا و حجم کم، اگر اندازه‌ ی نامناسب داشته باشند، می‌توانند باعث کند شدن سایت و تجربه کاربری ضعیف شوند.

• تعیین سایز تصویر بر اساس محل نمایش

1. تصاویر هدر و بنر: معمولاً عرض بزرگ (بین ۱۲۰۰ تا ۱۹۲۰ پیکسل) برای نمایش در دسکتاپ و نسخه ریسپانسیو برای موبایل.
2. تصاویر محتوا و مقالات: عرض بین ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ پیکسل مناسب است تا هم کیفیت حفظ شود و هم حجم پایین باشد.
3. تصاویر کوچک و آیکون‌ ها: بین ۵۰ تا ۳۰۰ پیکسل کافی است و بهتر است از فرمت PNG استفاده شود.

• تصاویر ریسپانسیو: با توجه به تعداد دستگاه‌ ها و اندازه صفحه‌ ها، تصاویر باید در نسخه‌ های مختلف ارائه شوند تا هم کیفیت مناسب داشته باشند و هم حجم اضافی منتقل نشود. استفاده از تگ و ویژگی srcset در HTML این کار را ممکن می‌کند.
• نسبت تصویر استاندارد: برای حفظ تناسب و جلوگیری از کشیدگی تصویر، رعایت نسبت تصویر (Aspect Ratio) مهم است.
  

نمونه نسبت‌ های رایج:

• 16:9 → برای تصاویر هدر و ویدئو
• 4:3 → برای تصاویر محصول و مقالات
• 1:1 → برای آواتارها و تصاویر شبکه‌های اجتماعی

• کاهش ابعاد تصاویر بزرگ: تصاویر با ابعاد غیر ضروری بزرگ باعث افزایش حجم و کاهش سرعت سایت می‌شوند. توصیه میکنیم که تصویری را فقط به اندازه‌ای که در سایت نمایش داده می‌شود بارگذاری کنید و نه بزرگ‌ تر.
• نکته فنی برای وب: برای تصاویر بزرگ، بهتر است از فرمت‌های WebP یا AVIF استفاده شود تا حجم کم و کیفیت بالا حفظ شود. تصاویر پیش‌ نمایش یا همان Thumbnails نیز باید نسخه کوچک‌ تری داشته باشند تا سرعت لود صفحات گالری و دسته‌ بندی‌ ها افزایش یابد.

جدول راهنمای ابعاد تصاویر برای انواع بخش‌ های سایت

نوع تصویر	عرض پیشنهادی	نسبت تصویر	توضیحات
هدر / بنر اصلی سایت	1200 – 1920	16:9	تصاویر بزرگ برای صفحه اصلی، بهتر است نسخه ریسپانسیو برای موبایل هم داشته باشد
تصاویر مقالات و محتوا	600 – 1200	4:3	حفظ کیفیت مناسب و حجم پایین برای افزایش سرعت بارگذاری
تصاویر محصول (فروشگاه)	800 – 1200	1:1 یا 4:3	برای نمایش جزئیات محصول و گالری تصاویر
تصاویر کوچک / آیکون	50 – 300	1:1	برای دکمه‌ ها، آیکون‌ ها و لوگو های کوچک، حجم کم و شفافیت بالا ضروری است
تصاویر شبکه‌های اجتماعی / OG	1200 × 630	1.91:1	مناسب برای اشتراک‌ گذاری لینک‌ ها در فیسبوک و توییتر
تصاویر پیش‌ نمایش (Thumbnail)	150 – 300	1:1 یا 4:3	برای دسته‌بندی‌ ها، گالری‌ ها و لیست محصولات
تصاویر پس‌ زمینه	1920 – 2560	16;9	برای صفحات لندینگ یا بخش‌ های بزرگ سایت، حجم بهینه و کیفیت مناسب

افزونه‌های بهینه‌ سازی تصویر برای وردپرس

در ودرپرس افزونه های زیادی برای بهینه سازی عکس ها وجود دارند که ما در ادامه به معرفی بهترین های آن پرداخته ایم:

Smush

یکی از محبوب‌ ترین افزونه‌ های وردپرس برای فشرده‌سازی تصویر، Smush Image Optimization است. این افزونه می‌تواند تصاویر را به صورت خودکار یا گروهی (bulk) بهینه کند، و حتی نسخه‌ های فرمت‌ های مدرن مثل WebP و AVIF را هم پشتیبانی می‌کند.

reSmush.it

افزونه‌ ای ساده و رایگان برای فشرده‌ سازی تصاویر JPG، PNG و GIF. امکان بهینه‌ سازی خودکار هنگام آپلود و به صورت گروهی نیز وجود دارد. این سرویس به عنوان API نیز قابل استفاده است و برای سایر CMS ها مثل Joomla، Drupal، Magento و Prestashop هم به‌کار می‌رود.

Imagify

ابزار قدرتمند برای فشرده‌ سازی و تبدیل تصاویر به فرمت‌ های بهینه مثل WebP و AVIF. افزونه imagigy به صورت فشرده‌ سازی خودکار و دسته‌ جمعی تصاویر قابل استفاده است.

Image Optimizer by 10Web

افزونه Image Optimizer by 10Web با سه حالت فشرده‌ سازی (Conservative/Balanced/Extreme) که به شما اجازه می‌دهد سطح فشرده‌ سازی را کنترل کنید یعنی دست شما برای تنظیم کیفیت و حجم عکس ها کاملا باز است. این افزونه همچنین امکان Resize خودکار، تبدیل WebP و بهینه‌سازی گروهی را هم دارد.

WP Compress

افزونه‌ ای پیشرفته‌ تر که علاوه‌بر فشرده‌ سازی، نسخه‌ های بهینه‌ شده WebP را برای موبایل عرضه می‌کند و قابل تنظیم برای عملکرد بهتر سایت است.

مقاله مرتبط: سئو وردپرس

ابزارهای کاهش حجم تصویر برای cmsهای به جز وردپرس

اگر سایت شما با CMS های دیگر مثل Joomla، Drupal، Magento یا Prestashop راه‌اندازی شده، همچنان می‌توانید از ابزارهایی استفاده کنید که:

• API برای فشرده‌ سازی دارند (مثلاً ShortPixel ،ImageRecycle ،Kraken.io): افزونه/ماژول مخصوص CMS دارند.
• reSmush.it: همان‌ طور که گفته شد، سرویس reSmush.it می‌تواند از طریق API تصاویر را برای CMSهای مختلف بهینه کند یا حتی ماژول مرتبط را نصب کرد.
• ImageRecycle: ابزاری است که از طریق API از فرمت‌ های مختلف پشتیبانی می‌ کند و می‌تواند در CMS هایی مانند WordPress, Magento, Joomla و Shopify استفاده شود.

سرویس‌ های آنلاین و مستقل

ابزارهای آنلاین مفید برای زمانی که نمی‌خواهید افزونه نصب کنید یا قصد دارید تصاویر را قبل از آپلود بهینه کنید:

• TinyPNG / Tinypng : فشرده‌سازی PNG و JPEG به صورت آنلاین.
• Kraken.io : ابزار آنلاین و API برای فشرده‌سازی و بهینه‌سازی تصویر.
• Optimizilla و Compressor.io : ابزارهای آنلاین ساده برای کاهش حجم تصاویر.

بهینه‌ سازی تصاویر برای شبکه‌ های اجتماعی و اشتراک‌ گذاری

تصاویر بخش مهمی از محتوا در شبکه‌ های اجتماعی هستند و کیفیت، سایز و فرمت مناسب آن‌ها تأثیر مستقیم روی تعامل کاربران و دیده شدن محتوا دارد. بهینه‌ سازی تصاویر برای شبکه‌ های اجتماعی علاوه بر کاهش حجم و افزایش سرعت بارگذاری، باعث می‌شود که تصاویر در پیش‌ نمایش لینک‌ ها و پست‌ ها به درستی نمایش داده شوند.

شبکه اجتماعی	سایز پیشنهادی (پیکسل)	نسبت تصویر	فرمت پیشنهادی	نکات کاربردی
اینستاگرام (پست مربع)	1080 × 1080	1:1	JPEG / PNG	تصویر متناسب با فید، متن کوتاه و لوگو می‌ تواند اضافه شود.
اینستاگرام (پست عمودی)	1080 × 1350	4:5	JPEG / PNG	تصاویر بلندتر در فید بهتر دیده می‌شوند
لینکدین	1200 × 627	~1.91:1	JPEG / PNG	مناسب برای اشتراک‌گذاری مقالات و پیش‌ نمایش لینک‌ ها
پینترست	1000 × 1500	2:3	JPEG / PNG	تصاویر عمودی با کیفیت بالا جذابیت بیشتری دارند
تلگرام	800 × 800 یا 1280 × 720	1:1 یا 16:9	JPEG / PNG	تصاویر باید سبک باشند تا سریع لود شوند
فیسبوک	1200 × 630	1.91:1	JPEG / PNG	مناسب برای پیش‌ نمایش لینک‌ ها و پست‌ ها
توییتر	1200 × 675	16:9	JPEG / PNG	تصاویر باید زیر 300 کیلوبایت باشند

مقاله مرتبط: سایز پروفایل اینستاگرام

جمع بندی

بهینه سازی تصاویر روش های زیادی دارد. با رعایت روش‌ هایی مثل انتخاب فرمت مناسب (JPEG، PNG، WebP، AVIF)، کاهش حجم تصاویر بدون افت کیفیت، تغییر اندازه استاندارد، Lazy Loading و استفاده از افزونه‌ ها و ابزارهای بهینه‌سازی می‌توان سرعت سایت را افزایش داد و تجربه کاربری را بهبود بخشید. همچنین، تصاویر بهینه شده در شبکه‌های اجتماعی بهتر نمایش داده می‌شوند و تعامل کاربران را افزایش می‌دهند. نکته کلیدی این است که بهینه‌سازی تصاویر تنها یک مرحله فنی نیست، بلکه استراتژی‌ای برای افزایش عملکرد و موفقیت سایت شما است.

---